Την εικόνα κοινωνικής χρεοκοπίας αποτυπώνουν τα στοιχεία για τις συνθήκες εργασίας στην Ελλάδα των αλλεπάλληλων μνημονίων, την ίδια στιγμή που η ανεργία καταγράφεται επίσημα στο 21%, όταν στην πραγματικότητα πλησιάζει το 30%.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κοινωνική κατάσταση στην ΕΕ, οι άστεγοι αυξήθηκαν κατά 25% τη διετία 2009-2011, ενώ η ανεργία των νέων έχει διπλασιαστεί τα δύο τελευταία χρόνια και έφτασε το 48% το Νοέμβριο του 2011.

Εργασιακή ζούγκλα

Οι απανωτές αντεργατικές ρυθμίσεις έχουν μετατρέψει το καθεστώς εργασίας σε σκέτη κόλαση για τους εργαζόμενους και μέσο κερδοφορίας κάθε (φοροαπαλλασσόμενου και κρατικά επιδοτούμενου) εργοδότη. Το Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας (ΣΕΠΕ) το πρώτο δίμηνο του 2012 κατέγραψε ότι οι προσλήψεις εργαζομένων μειώθηκαν κατά 26% και για πρώτη φορά οι συμβάσεις για μερική απασχόληση και εκ περιτροπής εργασία ήταν περισσότερες (51,61%) από τις προσλήψεις με πλήρη απασχόληση: σε σύνολο 67.323 νέων προσλήψεων, οι 34.746 ήταν με «ευέλικτες» συμβάσεις. Η μόνιμη και σταθερή δουλειά κοντεύει να γίνει πολυτέλεια. Επίσης, μπροστά στο φόβο της απόλυσης 16.309 εργαζόμενοι δέχτηκαν φέτος τη μετατροπή της σύμβασής τους από πλήρη σε μερική ή εκ περιτροπής εργασία, είτε «οικειοθελώς», είτε με μονομερή απόφαση του εργοδότη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας κατάστασης που διαμόρφωσε η μνημονιακή νομοθεσία του Κουτρουμάνη είναι η εταιρεία Phone Marketing, που εδρεύει στη Ν. Ιωνία και ασχολείται με τις τηλεπικοινωνίες. Η διοίκηση πρότεινε στους εργαζόμενους να εργάζονται από εδώ και πέρα 2 ώρες την ημέρα ή 8 ώρες, αλλά μία ημέρα την εβδομάδα, με τον παχυλό μισθό των 140-160 ευρώ το μήνα. Φυσικά οι εργαζόμενοι αρνήθηκαν και βρίσκονται σε απεργία διαρκείας.

Τα κλειστά μικρομάγαζα, οι 400.000 εργαζόμενοι που δουλεύουν, αλλά παραμένουν απλήρωτοι για μήνες, οι ελεύθεροι επαγγελματίες που δεν έχουν δουλειά, οι ανασφάλιστοι και κυρίως οι σχεδόν 1.500.000 άνεργοι φανερώνουν το σοβαρό ζήτημα επιβίωσης για πλατιά τμήματα του πληθυσμού.

Την προηγούμενη εβδομάδα το υπουργείο Εργασίας αποφάσισε ότι μπορούν να θεωρούν βιβλιάριο υγείας άνεργοι με 50 ένσημα και την παράταση της περίθαλψης σε ανέργους μέχρι το τέλος του 2012. Αν και όχι αμελητέα, η ρύθμιση αφορά μικρό ποσοστό ανέργων και απέχει αρκετά από το αίτημα για επέκταση του επιδόματος ανεργίας (φιλοδώρημα των 360 ευρώ) σε όλους τους ανέργους. Ειδικά όταν συγκυβέρνηση και τρόικα δίνουν εκατοντάδες δισ. ευρώ στις τράπεζες και επιδοτούν προκλητικά τις ασφαλιστικές εισφορές των επιχειρήσεων.  

Πρόταση νόμου

Πρόσφατα ο ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε πρόταση νόμου στο κοινοβούλιο για το ζήτημα της ανεργίας. Πέρα από τα γενικότερα ριζοσπαστικά μέτρα («απαγόρευση των απολύσεων σε όλες τις επιχειρήσεις, μείωση του χρόνου εργασίας σε 35 ώρες την εβδομάδα και 7 ώρες ημερησίως, αυτοδιαχείριση των εγκαταλειμμένων από τους ιδιοκτήτες τους και κατειλημμένων από τους εργάτες επιχειρήσεων»), στο κείμενο προτείνονται και άμεσα μέτρα στήριξης των ανέργων: επίδομα ανεργίας στο 80% του κατώτατου μισθού χωρίς περιορισμούς για όλο το διάστημα της ανεργίας, πλήρη ασφαλιστικά δικαιώματα για τους ανέργους, αναστολή δόσεων δανείων και απαγόρευση πλειστηριασμών-κατασχέσεων πρώτης κατοικίας, κάρτα απεριόριστων διαδρομών στα ΜΜΜ, χαμηλότερα τιμολόγια ΔΕΚΟ, απαλλαγή από δημοτικά τέλη κ.ά.

Οι βασικές διεκδικήσεις ενός μαχητικού κινήματος εργαζομένων-ανέργων κατά της ανεργίας πρέπει να κινούνται προς την κατεύθυνση της υπεράσπισης του δικαιώματος στη μόνιμη και σταθερή δουλειά για όλους, που ταυτόχρονα επιβάλλει την ανάγκη για απόκρουση κάθε απόπειρας για απολύσεις ή μειώσεις μισθών. Αιτήματα όπως η ολοκληρωτική απαγόρευση των απολύσεων, οι μαζικές προσλήψεις σε κοινωνικές υπηρεσίες, η κατάργηση όλων των νόμων που ευνοούν την εργοδοτική αυθαιρεσία και του άρθρου 99 που αποτελεί καταφύγιο κάθε κακοπληρωτή, πρέπει επιτέλους να δεσμεύσουν τη δράση των συνδικάτων και της Αριστεράς. Κάθε μετριοπάθεια σε αυτή τη μάχη φέρνει πιο κοντά τον Καιάδα που μας ετοιμάζουν.  

Ήδη οι συλλογικότητες ανέργων, που υπάρχουν, σχεδιάζουν να απευθυνθούν ξανά στα σωματεία, απαιτώντας την ειλικρινή στήριξη των αιτημάτων τους από το οργανωμένο εργατικό κίνημα. Συγχρόνως, η οργανωμένη συμμετοχή τους στη διαδήλωση της Πρωτομαγιάς μαζί με τους υπόλοιπους εργαζόμενους θα είναι ένα σοβαρό βήμα στο να αναδειχτεί κεντρικότερα το θέμα της καταπολέμησης της ανεργίας.