Πώς θα σταματήσουμε την υφαρπαγή του δημόσιου πλούτου

κίνημα / Ελένη Πορτάλιου, μέλος της Επιτροπής για το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού / 19.02.2015

Η  αποπληρωμή του δημόσιου χρέους, που προέκυψε από τη μεταφορά στα κράτη του χρέους των τραπεζών, αποτελεί τον βασικό μηχανισμό εφαρμογής του παγκόσμιου νεοφιλελεύθερου σχεδίου με δύο στόχους: Α. Την κατάργηση όλων των εργατικών κατακτήσεων και την απογύμνωση της εργασίας από κάθε προστασία. Β. Τη γενικευμένη ιδιωτικοποίηση των δημόσιων κοινωνικών υπηρεσιών και της δημόσιας περιουσίας, την καταστροφή δηλαδή ενός πολιτισμού των δημόσιων και γι’ αυτό κοινών αγαθών, ο οποίος οικοδομήθηκε με μεγάλους αγώνες στην Ευρώπη μετά τον πόλεμο.

Αυτή η υφαρπαγή ισοδυναμεί με απώλεια της κυριαρχίας του κράτους, το οποίο δεν διαθέτει πλέον εργαλεία χάραξης πολιτικής για την παραγωγική ανασυγκρότηση και την κοινωνική ευημερία μέσω και της αναδιανομής του παραγόμενου πλούτου.
Τα κοινωνικά κινήματα που δραστηριοποιούνται για την υπεράσπιση της δημόσιας περιουσίας έχουν σημαντικό ρόλο στη νέα περίοδο μετά την αποπομπή της κυβέρνησης Σαμαρά.
Σε άμεσο κίνδυνο βρίσκονται το Ελληνικό (π. αεροδρόμιο Ελληνικού και παραλιακή ζώνη Αγίου Κοσμά) και τα περιφερειακά αεροδρόμια. Έχουν προχωρήσει, αλλά ευτυχώς δεν έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες εκποίησης. (...)
Ελληνικό 
Η εκποίηση της δημόσιας γης του Ελληνικού, την οποία σε κάθε περίπτωση δεν αποδεχόμαστε, είναι χαριστική, προχώρησε με σκανδαλώδεις, αδιαφανείς διαδικασίες και παραβίαση της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Αυτό που ενδιαφέρει άμεσα είναι το πώς θα σταματήσουμε την παραχώρηση στη Lamda Development συμφερόντων Λάτση. Μπορούμε, γιατί δεν έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Το Ζ’ Κλιμάκιο έκρινε την παραχώρηση παράνομη επειδή η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος απευθυνόταν μόνο σε νομικά, όχι σε φυσικά πρόσωπα, και επειδή άλλαξαν οι όροι της προκήρυξης στη διάρκειά της β’ φάσης του διαγωνισμού. Αντίθετα με το Ζ’ Κλιμάκιο, το 6ο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε την παραχώρηση νόμιμη, αλλά η Περιφέρεια Αττικής προσέφυγε στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία δεν έχει εκδώσει σχετική απόφαση. Επίσης, πολύ σημαντικό είναι το ότι, λόγω και αυτών των εκκρεμοτήτων, η σύμβαση παραχώρησης δεν έχει εγκριθεί από τη Βουλή, επομένως δεν ισχύει (...)
Η νέα κυβέρνηση έχει, επομένως, πλην της πολιτικής βούλησης, όλα τα νομικά εργαλεία στα χέρια της για να σταματήσει την παραχώρηση. Το κίνημα εναντίον της εκποίησης του Ελληνικού κατάφερε με τους αγώνες του να αποτρέψει τα τετελεσμένα, τα οποία θα δημιουργούσαν πρόσθετα προβλήματα στην ανάκτηση του χώρου. Ελπίζουμε, λοιπόν, σε θετική έκβαση.
Για το Ελληνικό υπάρχει εναλλακτική, βιώσιμη οικολογικά και οικονομικά πρόταση, η οποία δεν απαιτεί παρά ελάχιστη δημόσια χρηματοδότηση. Σύμφωνα με την έρευνα του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος (ΕΑΠ) ΕΜΠ, το Ελληνικό μπορεί να μετατραπεί σε μητροπολιτικό πάρκο με μια πολύ χαμηλού κόστους επένδυση, όπως έγινε με τα παραδείγματα των αεροδρομίων σε Βερολίνο (Γερμανία) και Κίτο (Εκουαδόρ). Μπορούν, επίσης, να αξιοποιηθούν περίπου 350 κτίρια τόσο για τις σημερινές χρήσεις (αποφυγή κόστους ενοικίων) όσο και για νέες οι οποίες αφορούν την πρόταση που ακολουθεί. Τα έξοδα λειτουργίας του χώρου θα καλυφθούν από το Ολυμπιακό Κέντρο Ιστιοπλοΐας - τη μαρίνα δηλαδή του Αγίου Κοσμά, η οποία ανήκει στην Ελληνικό ΑΕ, είναι διεθνών/υψηλών προδιαγραφών και μπορεί να αποφέρει έσοδα γύρω στα 8 εκατ. ευρώ ετησίως.
Το μητροπολιτικό πάρκο θα αποτελέσει ένα κέντρο περιβάλλοντος και πολιτισμού, που θα λειτουργεί για 8 τουλάχιστον μήνες το χρόνο, ως εστιακό σημείο για τον πολιτιστικό και φυσιολατρικό τουρισμό στην παράκτια ζώνη, από το ΣΕΦ μέχρι το Λαύριο και τα νησιά του Σαρωνικού. Το Κέντρο Περιβάλλοντος και Πολιτισμού θα αιμοδοτείται από καλλιτεχνικές και περιβαλλοντικές διοργανώσεις ευρωπαϊκής και εθνικής εμβέλειας (εκθέσεις, παραστάσεις, συνέδρια κλπ.), όπως συμβαίνει σε άλλες πόλεις οι οποίες επένδυσαν ανάλογα, κυρίως στον πολιτισμό. 
(...) Ταυτόχρονα θα διατηρηθεί ελεύθερα προσβάσιμη η παράκτια ζώνη όπως και το μητροπολιτικό πάρκο για όλους τους κατοίκους του Λεκανοπεδίου, ενώ θα αναβαθμιστεί περιβαλλοντικά η Αττική.
Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η πρόταση για το Ελληνικό αποτελεί μέρος ενός συνολικού σχεδίου για το παράκτιο μέτωπο από το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας μέχρι το Λαύριο, που περιλαμβάνει, χωρίς υπερβολή, τις καλύτερες παραλίες διεθνώς. Σήμερα η παραθαλάσσια ζώνη από το ΣΕΦ μέχρι τη Φώκαια έχει περιέλθει στην εταιρεία «Παράκτιο Αττικό Μέτωπο ΑΕ» κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή με σκοπό την ιδιωτικοποίηση και εντατική ανάπτυξη μέσω ΕΣΧΑΣΕ (Ειδικών Σχεδίων Χωροταξικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων), τα οποία μπορεί να προβλέπουν μαρίνες, ξενοδοχεία, τουριστικά χωριά κ.ά. Σημειωτέον ότι η Παράκτιο Αττικό Μέτωπο ΑΕ είναι εθνικό δημιούργημα, ανεξάρτητη από το ΤΑΙΠΕΔ και επομένως μη εμπίπτουσα στις σχέσεις με τους δανειστές. Μπορεί, λοιπόν, απλούστατα να καταργηθεί και η δημόσια περιουσία να επανέλθει στο κράτος. Συμβάσεις με ιδιώτες μπορεί να υπογράφονται κατά περίπτωση και οπωσδήποτε στο πλαίσιο ενός συνολικού, βιώσιμου οικολογικά και οικονομικά σχεδίου. 
Εδώ, όμως, έχουν δημιουργηθεί ορισμένες ανησυχίες. Κατά την εκδίκαση στο ΣτΕ προσφυγών κατοίκων - μεταξύ αυτών πολλά μέλη των ριζοσπαστικών δημοτικών κινήσεων της παραλίας - εναντίον της παραχώρησης της παραθαλάσσιας ζώνης στην Παράκτιο Αττικό Μέτωπο ΑΕ, το κίνημα βρέθηκε σε διάσταση απόψεων με τον νέο υπουργό Οικονομίας, στην αρμοδιότητα του οποίου ανήκει η Ανώνυμη Εταιρεία. Συγκεκριμένα, το υπουργείο δεν απέσυρε τις θέσεις της εταιρείας εναντίον των προσφυγών, οι οποίες κατατέθηκαν εσπευσμένα, δηλαδή πραξικοπηματικά, στις 26/1 κι ενώ η νέα ελληνική κυβέρνηση δεν είχε ακόμα ορκιστεί. Όφειλε να τις αποσύρει, ώστε η εκδίκαση της υπόθεσης να αναβληθεί de facto και το όλο ζήτημα να εξεταστεί με άνεση χρόνου και στο πλαίσιο των δεσμεύσεων του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ προεκλογικά και του νυν υπουργού Οικονομίας, ο οποίος ήταν εισηγητής της αντιπολίτευσης στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο της κυβέρνησης Σαμαρά. 
Περιφερειακά αεροδρόμια 
Εκατόν εξήντα επαγγελματικοί φορείς, εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης -δήμων και περιφερειών - και κοινωνικές οργανώσεις έχουν συστήσει την «Κοινή Πρωτοβουλία ενάντια στην Ιδιωτικοποίηση των Περιφερειακών Αεροδρομίων». Σε κοινή ανακοίνωση μετά την κυβερνητική αλλαγή απευθύνονται στους θεσμικά αρμόδιους φορείς της κυβέρνησης επισημαίνοντας: 
«Θεωρούμε άκρως επιζήμιες για την ελληνική πολιτεία και τις επιμέρους τοπικές μικροοικονομίες τις δρομολογούμενες αποκρατικοποιήσεις των Περιφερειακών Κρατικών Αερολιμένων. 
Οι περισσότεροι Κρατικοί Αερολιμένες βρίσκονται στις νησιωτικές Περιφέρειες της Ελλάδας (των Ιονίων Νήσων, της Κρήτης, της Δωδεκανήσου, του Αιγαίου), γεγονός που τους καθιστά άκρως αναγκαίους για την ενδοπεριφερειακή κοινωνική συνοχή, την αναπτυξιακή προοπτική των νησιών και την εθνική ασφάλεια. Είναι απόλυτα κερδοφόρες και βιώσιμες επιχειρήσεις υπό δημόσιο έλεγχο και διοίκηση, ενισχύουν σημαντικά τον κρατικό προϋπολογισμό, δεν επιβαρύνουν τον Έλληνα φορολογούμενο και έχουν άμεσες δυνατότητες αύξησης της αποδοτικότητας-κερδοφορίας τους. Επιπρόσθετα, θεωρούμε επιζήμια για την οικονομική εξέλιξη της χώρας τη δημιουργία ιδιωτικού μονοπωλίου στον τομέα των αερομεταφορών». 
Στην περίπτωση των περιφερειακών αεροδρομίων έχει προχωρήσει η διαδικασία, έχει επιλεγεί ο ανάδοχος, αλλά δεν έχει υπογραφεί η σύμβαση. Επείγει, λοιπόν, να σταματήσει η αποκρατικοποίηση και τα αεροδρόμια να παραμείνουν υπό δημόσιο έλεγχο και διοίκηση καθώς, όπως αποδεικνύεται από σοβαρές οικονομικοτεχνικές μελέτες, αιμοδοτούν σημαντικά τις τοπικές κοινωνίες και την εθνική οικονομία και παράγουν πλούτο που επιμερίζεται σε ευρύτατα κοινωνικά στρώματα.