Το λυκόφως του μνημονίου

πολιτική / Πέτρος Τσάγκαρης / 03.12.2013

Πάρτι κερδών για το κεφάλαιο, αλλά τα περιθώρια για τρόικα-κυβέρνηση στενεύουν

 

Τίποτε από ό,τι έχει προβλέψει η τρόικα και η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει επαληθευτεί μέχρι σήμερα. Και δεν θα επαληθευτούν αυτά που προβλέπουν για το μέλλον. Ήδη η έκθεση του ΟΟΣΑ για την ελληνική οικονομία κάνει λόγο για δημόσιο χρέος της τάξης του 157% του ΑΕΠ το 2020, αντί της πρόβλεψης της τρόικας για 124%. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά επίσης ότι το 2014 θα συνεχιστεί η ύφεση σε ποσοστό 0,4% σε αντίθεση με τις προβλέψεις τρόικας και κυβέρνησης για ανάπτυξη 0,6%.
 
Βιωσιμότητα
Παρά τις διαφωνίες στις εκτιμήσεις, όλοι (ΕΚΤ, Ευρωζώνη, ΔΝΤ, ΟΟΣΑ, κυβέρνηση) συμφωνούν σε ένα πράγμα: στην αναγκαιότητα να υπάρχει η λεγόμενη βιωσιμότητα του χρέους. Που σημαίνει ότι εκείνο που τους ενδιαφέρει πραγματικά δεν είναι το ύψος του χρέους, αλλά η δυνατότητα και η βούληση της Ελλάδας να πληρώνει. Όμως το διεθνές περιβάλλον χειροτερεύει: Η ομοσπονδιακή τράπεζα των ΗΠΑ έχει αποφασίσει να περικόψει από το 2014 τη ρευστότητα που ρίχνει, μέσω των τραπεζών, στην παγκόσμια αγορά. Πολλοί κάνουν λόγο για 100 δισ. δολ. το μήνα, δηλ. για ένα κολοσσιαίο ποσό που, αν στερέψει, τα προβλήματα δανεισμού των χωρών παγκοσμίως θα ενταθούν. Πολύ περισσότερο για υπερχρεωμένες χώρες όπως η Ελλάδα. 
 
Γι’ αυτό το λόγο εξάλλου το ΔΝΤ (δηλ. ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός) προχώρησε ήδη σε συμφωνία με την Ευρωζώνη για τον χειρισμό του ελληνικού ζητήματος. Κεντρική προϋπόθεση της (λυκο)συμφωνίας Ευρωζώνης-ΔΝΤ είναι ότι η Ελλάδα θα εμφανίζει πρωτογενή πλεονάσματα μέχρι το 2022, «ώστε να περισσεύουν λεφτά που θα χρηματοδοτούν την ανάπτυξη» ώστε να μπορεί να δανείζεται η Ελλάδα από τις «αγορές». Τα πλεονάσματα επιτυγχάνονται με περικοπές δαπανών και με αύξηση των φόρων. Αυτή την πολιτική προσπαθεί να υλοποιήσει ο προϋπολογισμός του 2014, ο οποίος προβλέπει αύξηση των καθαρών εσόδων κατά 4,1%, (στα 54,69 δισ. αυξημένα κατά 2,18 δισ. σε σχέση με το 2013) και μείωση των συνολικών δαπανών κατά 6,1% (στα 49,45 δισ., μειωμένες κατά 3,23 δισ.). Μόνο που αυτή η πολιτική καταστρέφει περαιτέρω τη συντριπτική πλειονότητα της κοινωνίας: μισθοί, θέσεις εργασίας, συντάξεις, υγεία, ασφαλιστικά ταμεία, παιδεία ακόμη και η προσωπική περιουσία των απλών ανθρώπων μπαίνουν και ξαναμπαίνουν στο στόχαστρο των γραφειοκρατών του κεφαλαίου.
 
Όμως την ίδια στιγμή που σχεδιάζουν τον νέο αρμαγεδδώνα για το λαό, οι επιχειρήσεις και ειδικά οι τράπεζες κάνουν πάρτι:
 
Το Χρηματιστήριο Αθηνών έχει παρουσιάσει άνοδο σχεδόν 150% από το 2012 και συγκαταλέγεται ανάμεσα στα καλύτερα του κόσμου (το δεύτερο στον κόσμο, μετά από εκείνο της Βενεζουέλας). Οι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο επιχειρήσεις εμφανίζουν αύξηση καθαρής κερδοφορίας στο εννιάμηνο του 2013 κατά 152,6% (!), φτάνοντας τα 6 δισ. καθαρών κερδών. Οι αποτυχημένες τράπεζες και τα αφεντικά τους είναι πρωταθλητές των κερδών (μετά τη βοήθεια που πήραν από τις τσέπες όλων μας βέβαια): Αύξηση 53% στα κέρδη προ προβλέψεων ανακοίνωσε για το γ’ τρίμηνο του έτους η Eurobank, ενώ η Τράπεζα Πειραιώς -που με τη βοήθεια της κυβέρνησης καταβρόχθισε την ΑΤΕbank, την Ελληνική Τράπεζα, την Τράπεζα Κύπρου, τη CPB, και τη Millennium Bank- ανακοίνωσε καθαρά κέρδη 3,2 δισ. ευρώ στο εννιάμηνο. Και δεν είναι μόνο οι τράπεζες. Π.χ. η Aegean Airlines για το 9μηνο του 2013 εκτόξευσε τα  καθαρά κέρδη της στα 59,2 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τις ζημιές 8,7 εκατ. ευρώ που είχε την ίδια περίοδο το 2012. Φυσικά ως μονοπώλιο πλέον σήμερα στην Ελλάδα (αφού καταβρόχθισε την Olympic Air) η Aegean θα εκτινάξει περαιτέρω τα κέρδη της.
 
Αλλά και οι εμφανιζόμενες ως ζημιογόνες εταιρίες, μόνο ζημιογόνες δεν είναι. Απλώς χρησιμοποιούν τη νομοθεσία, φτιάχνοντας π.χ. off shore εταιρίες-μαριονέτες στις οποίες πουλούν τα εμπορικά τους σήματα, τα οποία δήθεν μετά αναγκάζονται να νοικιάζουν έναντι τεράστιων ποσών –κι έτσι καταγράφουν εικονικές ζημίες και φοροδιαφεύγουν νομότυπα.
 
Αλλά κι όταν δεν υπάρχουν ή απειλούνται τα κέρδη, θα έρθει το κράτος να βοηθήσει: Οι μεγαλοεργολάβοι των αυτοκινητοδρόμων που εισπράττουν νταβατζιλίκι στα διόδια, θα ενισχυθούν με 1,14 δισ. ευρώ επειδή έχει μειωθεί η κίνηση. Άλλα 404 εκατ. ευρώ θα πάρουν ως αποζημίωση επειδή είχαν σταματήσει τα έργα, καθώς κι άλλα 170 εκατ. ευρώ από παλιότερες «υποχρεώσεις» του Δημοσίου. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά ο λαός καλείται να πληρώσει και αύξηση των διοδίων μέχρι και κατά 66%.
 
Χρεοκοπία
Όμως η θεατρική παράσταση οδεύει στο τέλος της. Και αυτό δεν το λέει μόνον η αριστερή αντιπολίτευση στην Ελλάδα αλλά και «βαριά» ΜΜΕ του παγκόσμιου καπιταλισμού. Πιο πρόσφατο παράδειγμα οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», που, αφού καταδεικνύουν τις αντιφατικές προβλέψεις τρόικας και ΟΟΣΑ, υποστηρίζουν πως μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια, η Ελλάδα ή θα χρεοκοπήσει ή θα εξέλθει από το ευρώ ή και τα δύο. Καταλήγουν δε ως εξής: «Η τακτική της ΕΕ να εθελοτυφλεί και να δίνει παρατάσεις στα δάνεια με μεγαλύτερες διάρκειες και χαμηλότερα επιτόκια, φτάνει στο φυσικό της τέλος».